از نصرت و غلبية و صبر نداشتند بر زمان رسيدن آن حقتعالى اين آيه فرستاد و نزد مجاهد مراد بنصرت روزيست و ضمير راجع به من موصول و در كلام چيزى محذوف نيست و معنى اينكه هر كه در حق خدا بدگمان باشد و ظن او اينكه خدا روزى ندهد او را در دنيا و آخرت و نزد جمعى ديگر معنى آنست كه ارزاق بيد قدرت خدا است و آن به هيچ كس نميرسد مگر بمشيت او و بنده را ناچار است كه بقسمة او راضى شود پس هر كه گمان وى آنست كه حقتعالى رازق او نيست و بصبر و استسلام راضى نشود * ( فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ ) * پس بايد كه بجهة ازالهء غيظ خود بكشد رسنى * ( إِلَى السَّماءِ ) * بسقف خانهء خود يعنى ريسمانى از سقف خانهء خود بياويزد و در خود بندد * ( ثُمَّ لْيَقْطَعْ ) * پس بايد كه ببرد آن رسن را تا به زمين افتد و بميرد يا رسن را در گردن افكند و مختنق و منقطع النفس گرداند خود را مانند كسانى كه خشم بر ايشان مستولى شده باشد چنين كنند و گويند معنى آنست كه رسنى از آسمان دنيا بياويزد و دست در آن زده قطع مسافت كند تا بفلك رسد و در دفع نصرت پيغمبر ( ص ) و يا در نزول عذاب موعود بر مشركان بطريق استعجال و يا در تحصيل و تكثير رزق خود جهد تمام كند * ( فَلْيَنْظُرْ ) * پس بايد كه در نگرد به نظر تامل كه با وجود اين كلفتها * ( هَلْ يُذْهِبَنَّ ) * آيا ميبرد * ( كَيْدُه ) * اين فعل حيله امين كه او نهايت آن چيزيست كه او قادر است بر آن * ( ما يَغِيظُ ) * آنچه بخشم ميآورد او را از كار پيغمبر ( ص ) و اميدارد كه رسول منصور نشود يا از عدم استيصال مشركان على الفور يا از عدم سعت رزق خود و ميتواند بود كه ما مصدريه باشد اى كيده الغيظ و اينمثل آنست كه يكى از ما كارى نتواند كرد و تغيير امرى نتواند نمود او را گويند كه اين كار چنين خواهد بود و اگر تو از آن كراهت دارى و تاب ديدن آن نميارى خود را به حلق بياويز تا ببينى كه مدعاى تو به آن حاصل مىشود يا نه و به آسمان رو و دفع آن نما و تسميهء فعل مذكور بكيد يا بجهة وضع آنست در موضع كيد از آن حيثيت كه قادر بر غير آن نيست و يا بر سبيل استهزا است زيرا كه به آن فعل با محسود كيد نكرده بلكه با نفس خود كيد نموده * ( وَكَذلِكَ ) * و همچنين كه اين آيات مذكوره را انزال كرديم * ( أَنْزَلْناه ) * انزال ميكنيم همه قرآن را * ( آياتٍ بَيِّناتٍ ) * در حالتى كه آيتهاى روشنند در احكام و اخبار و مواعظ براى آنكه بر شما واضح و هويدا گردد * ( وَأَنَّ اللَّه ) * و بر آنكه حقتعالى * ( يَهْدِي ) * راه نمايد بدان آيتها يا بر هدايت ثابت دارد * ( مَنْ يُرِيدُ ) * هر كه را خواهد هدايت او را و داند كه لطف و توفيق وى را نفع خواهد داد و آنها كسانىاند كه طالب حقند و متامل و متفكر در آيات و معجزات نه جماعتى كه به جهت عناد و جحود نظر در دلائل واضحه نكند و استماع آيات هاديه نكند حاصل كه او سبحانه راه مى